Η πολυπλοκότητα και αβεβαιότητα της σύγχρονης εποχής επιβάλει νέα μοντέλα επιχειρηματικής δράσης. Μοντέλα τα οποία γρήγορα θα μπορούν να διαγνώσουν τις τάσεις της αγοράς, θα αναδεικνύουν τους κινδύνους και τις ευκαιρίες σε κάθε φάση της οικονομικής ανάπτυξης ή της κρίσης.

Παγκόσμια γεγονότα, όπως ένας περιφερειακός πόλεμος, μια «τρομοκρατική» ενέργεια, μια κρίση σε ένα χρηματιστήριο αλλά και ένα μικρότερο περιφερειακό γεγονός μπορεί να επηρεάσει τις εξελίξεις στο παγκόσμιο χωριό μας.

Στην σύγχρονη εποχή οι παράγοντες που επιδρούν στην επιχειρηματική δραστηριότητα είναι πολύ πιο σύνθετοι σε σχέση με το παρελθόν. Η «παγκοσμιοποίηση» δημιούργησε ένα νέο περιβάλλον στο οποίο σήμερα μπορούν να δράσουν κράτη, οργανισμοί, επιχειρήσεις που χθες δεν είχαν κανένα ενδιαφέρον ή δυνατότητα δράσης στο περιβάλλον αυτό. Η διαδικασία αυτή της «παγκοσμιοποίησης» σε μεγάλο βαθμό βασίζεται σε αντικειμενικούς παράγοντες που συνδέονται με τις τεχνολογικές εξελίξεις, τις κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις της τελευταίας δεκαετίας του εικοστού αιώνα, που δημιούργησαν έναν νέο παγκόσμιο χάρτη, με τους λαούς και τα έθνη να δημιουργούν νέες προσδοκίες, επιδιώξεις, στόχους, με τις επιχειρήσεις να αναδιατάσσουν τις δυνάμεις τους, να αναζητούν νέες στρατηγικές σ' αυτό το νέο αλλά περισσότερο αβέβαιο περιβάλλον που δημιουργείται κάθε φορά που έχουμε μεγάλες ιστορικές ανακατατάξεις και μεταβολές είτε στον πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό τομέα είτε στον επιστημονικό και τεχνολογικό τομέα.

Οι εξελίξεις αυτές σε συνδυασμό με την πολυπλοκότητα της οικονομικής λειτουργίας, δημιουργούν μια σειρά από απρόβλεπτους ή μη παράγοντες οι οποίοι επιδρούν συνθετικά στο περιβάλλον, τινάζουν στον αέρα τις καθιερωμένες μελέτες και προβλέψεις και τα επιχειρηματικά σχέδια που βασίζονταν στην «κλασσική» ανάλυση, την διαίσθηση ή την εμπειρία, και οδηγούν επιχειρήσεις - γίγαντες στην χρεοκοπία. Είναι χαρακτηριστικά τα παραδείγματα μεγάλων επιχειρήσεων οι οποίες δεν μπόρεσαν έγκαιρα να καταλάβουν τις νέες συνθήκες που δημιούργησε η νεότερη τεχνολογική επανάσταση με αποτέλεσμα να χρεοκοπήσουν ή να χάσουν τις προνομιακές θέσεις που κατείχαν στην αγορά.

Το επιχειρηματικό περιβάλλον είναι ένα δυναμικό υποσύστημα το οποίο συνδέεται και επικοινωνεί με πολλά άλλα υποσυστήματα, τα οποία μεταβάλλονται συνεχώς με τον χρόνο και το ένα επηρεάζει το άλλο αμφίδρομα. Μια βλάβη στο σύστημα των επικοινωνιών της επιχείρησης έχει δραστικές επιδράσεις στο σύστημα παραγγελιών της επιχείρησης, στο σύστημα προμηθειών, στο σύστημα διανομής της. Η εξέλιξη του συστήματος αυτού δεν είναι γραμμική αλλά δυναμική. Εκατοντάδες μεταβλητές επηρεάζουν την εξέλιξή του στην εξέλιξη του χρόνου. Άλλες φορές η αλλαγή ενός «τυχαίου» παράγοντα σε ένα υποσύστημα, δημιουργεί αλυσιδωτές επιδράσεις στα συστήματα με δυσμενή στις περισσότερες φορές αποτελέσματα. Μια αρνητική εξέλιξη σε ένα μεγάλο χρηματιστήριο επιδρά γενικά αρνητικά στα υπόλοιπα χρηματιστήρια αφού η αγορά είναι ενιαία.

Είναι γνωστή η παραβολή του «φαινομένου της πεταλούδας» από τον γνωστό «ελκυστή» του Lorenz : «Αν μια πεταλούδα χτυπήσει τα φτερά της στη λεκάνη του Αμαζονίου μπορεί να επηρεάσει τις καιρικές συνθήκες μετά από μερικές μέρες στις Ηνωμένες Πολιτείες» γεγονός που θέλει να δείξει ότι μακροχρόνια πρόβλεψη των καιρικών συνθηκών δεν μπορεί να γίνει. Ένα λεπτό σφάλμα στις εκτιμήσεις μας για ορισμένες εξελίξεις μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρά σφάλματα σε μακροχρόνιες προβλέψεις. Τότε κάνουμε λόγο για «ευαίσθητη εξάρτηση από τις αρχικές συνθήκες». Ένα δυναμικό σύστημα μπορεί να εξελίσσεται με γραμμικό τρόπο είτε με μη γραμμικό. Το επιχειρησιακό περιβάλλον είναι ένα δυναμικό σύστημα. Όταν εξελίσσεται με γραμμικό τρόπο τότε εξελίσσεται «φυσιολογικά» και «προβλέψιμα». Όταν εμφανίσει μη γραμμική συμπεριφορά τότε επέρχεται το χάος και το σύστημα γίνεται μη «προβλέψιμο».

Κάθε φορά θα προσπαθούμε να αναζητήσουμε τους παράγοντες που συνδέονται με την επιχειρηματική αβεβαιότητα και πως μπορούμε να τους προσεγγίσουμε ώστε να μειωθεί η αβεβαιότητα, ή να τους εξουδετερώσουμε, ώστε να αποφύγουμε την επέλαση του «χάους» ή στην καλύτερη περίπτωση να μειώσουμε τις δυσμενείς επιπτώσεις από την επέλαση του «χάους» το οποίο σε κάποια χρονική στιγμή είναι αναπόφευκτο.

Η διαίσθηση και η κρίση είναι δύο από τα ισχυρότερα εφόδια της διοίκησης μιας επιχείρησης. Ίσως τα προηγούμενα χρόνια να ήταν αρκετά για την χάραξη μιας επιτυχημένης Στρατηγικής. Σήμερα όμως δεν αρκούν. Χρειάζεται επιστημονική έρευνα και τεκμηρίωση. Το σύστημα της επιχείρησης είναι ένα δυναμικό υποσύστημα που αλλάζει και αλληλεπιδρά με τα υπόλοιπα υποσυστήματα που το περιβάλλουν. Η εξέταση των παραγόντων αβεβαιότητας που επιδρούν στο σύστημα αυτό και η σχεδίαση εργαλείων και μεθόδων που θα μας βοηθήσουν να «τιθασεύσουμε» την αβεβαιότητα ή να την κατανοήσουμε είναι μια σύγχρονη αναγκαιότητα για την επιχείρηση.

Εδώ είναι και ο ρόλος της InfoSoft net. Να βοηθήσει τους πελάτες της - επιχειρήσεις να σχεδιάσουν τα κατάλληλα εργαλεία και να οργανώσει αποτελεσματικά Ολοκληρωμένα Πληροφοριακά Συστήματα τα οποία θα είναι ικανά να δώσουν στην διοίκηση εκείνες τις πληροφορίες ώστε έγκαιρα και έγκυρα να πάρει αποφάσεις που θα κάνουν ικανή την επιχείρηση να αντιμετωπίσει την αβεβαιότητα και να χαράξει την κατάλληλη Στρατηγική.

Κώστας Χαϊνάς
Μαθηματικός - Προγραμματιστής
Αναλυτής Συστημάτων
MSc Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών

Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της InfoSoft net